Nghị định số 368/2026/NĐ-CP ngày 25 tháng 9 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, khen thưởng (Gọi tắt là Nghị định số 368/2026/NĐ-CP), có hiệu lực từ ngày 01/10/2026. Trong nội dung bài viết này, chỉ tổng hợp, khái quát những điểm mới, nổi bật được sửa đổi, bổ sung hoặc nội dung được kế thừa Nghị định số 152/2025/NĐ-CP phù hợp với quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng năm 2026:

Một là, Điều 1 Nghị định số 368/2026/NĐ-CP thay đổi phạm vi điều chỉnh và cách thức tổ chức thực hiện, quy định chi tiết những nội dung được Luật phân cấp và các biện pháp tổ chức thực hiện, gồm: Nguyên tắc xét danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng; Tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”; Tiêu chuẩn, điều kiện của một số danh hiệu và hình thức khen thưởng; Thẩm quyền khen thưởng và ủy quyền quyết định tặng một số danh hiệu; Hồ sơ, thủ tục khen thưởng cấp Nhà nước, công khai danh sách đề nghị khen thưởng; Điều chỉnh thông tin quyết định khen thưởng, thu hồi hiện vật và tiền thưởng và Điều 62 về hiệu lực thi hành quy định chuyển tiếp khi nghị định mới có hiệu lực.

Hai là, Điều 5 Nghị định số 368/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định cụ thể tỷ lệ xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”: Nghị định quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” đối với các trường hợp thuộc điểm b, c và d khoản 1 Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng không quá 10% tổng số cá nhân đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến”. Đặc biệt, tỷ lệ này không bao gồm cá nhân được xét tặng theo điểm a khoản 1 Điều 23 của Luật Thi đua, khen thưởng. Điều này có nghĩa là khi xác định tỷ lệ, cơ quan, đơn vị không nên lấy toàn bộ số người được xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” làm một nhóm chung để áp dụng mức 10%.

Ba là, tại Điều 6 Nghị định số 368/2026/NĐ-CP làm rõ việc xét tặng “Cờ thi đua của Chính phủ” đối với tập thể dẫn đầu cụm, khối thi đua do bộ, ban, ngành, tỉnh tổ chức phải dựa trên việc: Đánh giá kết quả thực hiện các tiêu chuẩn theo Luật Thi đua, khen thưởng; So sánh thành tích giữa các tập thể trong cụm, khối; Bình xét và suy tôn tập thể dẫn đầu cụm, khối thi đua.

Bốn là, Điều 1 Nghị định số 368/2026/NĐ-CP quy định cơ chế ủy quyền quyết định tặng danh hiệu thi đua: “Tập thể lao động xuất sắc” và “Đơn vị quyết thắng”. Điều 27, Nghị định số 368/2026/NĐ-CP quy định: Việc ủy quyền quyết định tặng danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc”, “Đơn vị quyết thắng” theo quy định tại khoản 2, khoản 4 và khoản 5 Điều 79 Luật Thi đua, khen thưởng được thực hiện như sau:

(1). Nguyên tắc ủy quyền: phải được thực hiện bằng văn bản, bảo đảm đúng thẩm quyền, quy trình theo quy định của pháp luật, xác định rõ phạm vi, đối tượng và nguồn lực thực hiện; gắn với trách nhiệm của người ủy quyền và người được ủy quyền, có sự kiểm tra, giám sát; không làm giảm ý nghĩa, giá trị của danh hiệu.

(2). Phạm vi ủy quyền: Người đứng đầu bộ, ban, ngành, tỉnh quyết định tặng danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc” hoặc ủy quyền cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc bộ, ban, ngành, tỉnh quyết định tặng danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc”.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quyết định tặng danh hiệu “Đơn vị quyết thắng”, “Tập thể lao động xuất sắc” trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân hoặc ủy quyền cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý trực tiếp quyết định tặng danh hiệu “Đơn vị quyết thắng”, “Tập thể lao động xuất sắc”.

(3). Người ủy quyền chịu trách nhiệm về việc ủy quyền và kết quả thực hiện; người được ủy quyền chịu trách nhiệm trước người ủy quyền và trước pháp luật về quyết định của mình; người được ủy quyền không được ủy quyền lại.

Quy định này tạo cơ sở pháp lý cụ thể để phân công việc quyết định tặng danh hiệu trong nội bộ cơ quan, đơn vị, nhưng không đồng nghĩa với việc mọi thẩm quyền khen thưởng đều có thể ủy quyền. Chỉ được thực hiện trong phạm vi Nghị định cho phép hoặc phân cấp.

 Năm là, về khen thưởng quá trình cống hiến, Nghị định mới có những quy định liên quan đến việc xét khen thưởng quá trình cống hiến trong bối cảnh tổ chức bộ máy, chức danh và cơ cấu cơ quan có thay đổi; Quy định về điều kiện khen thưởng đối với người có hình thức kỷ luật hoặc có vi phạm, khuyết điểm thuộc các trường hợp được quy định; Đối với những trường hợp đã được khen thưởng quá trình cống hiến, nghị định quy định không thực hiện điều chỉnh khen thưởng theo quy định mới về chức danh tương đương; trường hợp chưa được khen thưởng thì đối chiếu đối tượng, điều kiện, tiêu chuẩn để xem xét.

Sáu là, Nghị định số 368/2026/NĐ-CP quy định về hồ sơ, thủ tục xét khen thưởng cấp Nhà nước, đồng thời bổ sung cách thức tổ chức thực hiện gắn với yêu cầu cải cách hành chính và chuyển đổi số. Trong đó: Làm rõ trách nhiệm của cơ quan đề nghị khen thưởng trong việc đánh giá, xác nhận thành tích và bảo đảm tính chính xác của hồ sơ; Ưu tiên giải quyết hồ sơ trên môi trường điện tử, kết nối, chia sẻ và liên thông dữ liệu; Quy định việc công khai danh sách cá nhân, tập thể được đề nghị khen thưởng đối với những trường hợp thuộc diện phải công khai; Quy định việc lấy ý kiến, xử lý thông tin phản ánh và báo cáo kết quả trước khi trình cấp có thẩm quyền; Quy định về thời hạn xử lý hồ sơ, trong đó một số trường hợp khen thưởng theo thủ tục đơn giản được áp dụng thời hạn thẩm định riêng.

Bảy là, quy định rõ việc điều chỉnh thông tin quyết định khen thưởng: Nghị định xác định việc điều chỉnh thông tin quyết định khen thưởng là việc điều chỉnh một hoặc một số thông tin trong quyết định khen thưởng đã ban hành đối với tập thể, cá nhân, hộ gia đình, do thông tin trong quyết định chưa đúng với thông tin trong bản khai hoặc báo cáo thành tích.

Tám là, Điều 62 và Điều 63 Nghị định số 368/2026/NĐ-CP của Chính phủ Quy định chuyển tiếp khi chuyển từ Nghị định số 152/2025/NĐ-CP sang Nghị định 368 Nghị định số 368/2026/NĐ-CP là nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với hồ sơ đang giải quyết tại thời điểm thay đổi văn bản. Hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, thẩm định trước ngày nghị định mới có hiệu lực thì tiếp tục được xử lý theo quy định của Nghị định số 152/2025/NĐ-CP. Trường hợp hồ sơ được thẩm định mà việc áp dụng quy định của Nghị định số 368/2026/NĐ-CP có lợi cho tập thể, cá nhân, hộ gia đình thì áp dụng quy định của nghị định mới.Việc khen thưởng đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ./.

 Tin, bài: Bùi Văn Tuấn - Phó trưởng Ban Thi đua – Khen thưởng